Friday, 6 May 2016

आमचा आदर्श घोटाळा!!!

शीर्षक वाचून हा राजकिय लेख असेल असा समज झाला असेल तर तो आधीच काढून टाका. पण आमच्या युगायुगांच्या आदर्शांबाबत झालेलं राजकारण मात्र विसरता येणारं नाही. प्रसंग अगदी साधा ! संध्याकाळची वेळ म्हणून सहज गेटमधे लहान मुलांचे चाललेले बाललीलायुक्त खेळ पाहत उभा होतो. शेजारीच खेळणारा एक मुलगा मला पाहून माझ्याकडे आला आणि मला सहज बाळबोधपणे विचारलं-
"x#%" (चित्रपटावर आक्षेप नाही पण सध्याच्या बहूचर्चित चित्रपटाचे नाव घेतले तर अनेकांची पोटे दुखतील आणि मूळ विषय भरकटेल म्हणून मुद्दाम नामोल्लेख टाळला आहे) चित्रपट पाहिला का? " त्यावर माझा त्याला प्रतिप्रश्न होता-"१मे ला शाळेत गेला होतास का?" यावर त्याचं निरागस उत्तर होतं-" १मे ला शाळेत काय असतं?" मला माझं उत्तर मिळालं ! अतिशयोक्ती नाही पण ह्यावर्षी शासनाने शाळेचा निकाल ५ मे ला वितरण करावयास सांगितला आणि परिणाम १ मे वर झाला. त्यानिमित्ताने हे देखील कळलं की १ मे ला गर्दी ही केवळ निकाल घेण्यासाठी असते, राष्ट्रध्वजाला वंदन करण्यासाठी नव्हे. यामुळेच जवळपास सर्वच शाळांमधे बोटावर मोजण्याइतके विद्यार्थी राष्ट्रध्वजाला वंदन करण्यासाठी उपस्थित होते.
वरील प्रसंग सांगायचा उद्देश हा की नको त्या गोष्टींना अवास्तव महत्वं प्राप्त होऊन "आदर्शांबाबत" प्रचंड घोटाळा निर्माण झाला आहे.

१)चित्रपट व चित्रपटाचे नायक नायिका- भारतीय संस्कृती,कला आणि साहित्य यांचे उदात्तचित्रण करुन ते जगभरात अभिमानाने मिरवण्यासाठी झटणा-या परंतु संख्येने बोटावर मोजण्याइतक्या असलेल्या निर्माते,दिग्दर्शक,संवाद लेखक,संगीतकार आणि अभिनेत्यांची जाहीर माफी मागून असं जाहीर सांगायला आजिबात जीभ चाचरणार नाही की-" सद्यस्थितीतील चित्रपट हे च्यूईंगम सारखे आहेत .ते कधीतरी मनोरंजन  म्हणून चघळावेत आणि चित्रपटगृहाबाहेर त्याची गोडी संपलेली असते तिकीटासोबत तिथेच फेकून द्यावेत.चर्चा करु नये ! माझ्या दृष्टीने हीच त्यांची लायकी! वासना चाळवणारी दृष्ये,समाजात विरोधाचे आणि जातीय वाद निर्माण करणारे आणि अनुकरणप्रिय तरुणपीढी समोर नको ते "आदर्श" निर्माण करणे हे जर उद्देश असतील तर "महाराष्ट्र दिन" हा महाराष्ट्र "दीन"च राहील. या अभिनेत्यांचे काय आदर्श घ्यायचे? त्यांना ना धड चारित्र्य! ना समाजाबद्दल सहानुभूती!! ना सरकारी कर भरण्याचे भान! ना रहदारीचे नियम!!! ना देशभक्ती!! ना संस्कृतीची जाण!!! काय घ्यायचं यांच्या कडून? स्पेशल इफेक्ट वापरुन न्यूटनच्या गुरुत्वाकर्षणाचे नियम धाब्यावर बसवून चार दृश्ये दाखवली अर्थहीन परंतु वासना चाळवणारी दृश्ये भरुन गरमागरम दृश्ये दाखवली की यांचे चित्रपट  गेले १०० करोडच्या पुढे! हा विरोधाभास म्हणावा की शोकांतिका? जे न्यूज चॅनल दिवसभर दुष्काळाच्या निधीसाठी तडफडणारे शेतकरी आणि त्यांच्या करुण कहाण्या दाखवतात!!कोट्यावधी रुपयांचे घोटाळे करणारे वा शेतक-यांचे कैवारी म्हणवणारे राजकारणी नेते खिशातला एक रुपया न सोडता शब्दांच्या आणि आश्वासनांचा पाऊस पाडताना थकत नाहीत . तेच न्यूज चॅनल वाले " चित्रपट विश्लेषण" दाखवताना किती चित्रपटांनी १००,२००,३०० करोडचा बिझनेस केला हे दाखवायला आजिबात लाजत नाहीत. हा पैसा आला कुठून? हा इतका पैसा सामान्य जनता चित्रपटांना एका आठवड्यात देऊ शकते तर दुष्काळास मदत करायची ठरवली तर एप्रिल आणि मे महिन्यात ती सर्वच प्रकारची संकटे अलगद दूर करु शकत नाही काय? बरं हे चित्रपट निर्माते पण इतके भिकार की अद्यापपर्यंत कोणी दुष्काळास मदत जाहीर केल्याचे ऐकिवात नाही! मग यांचे चित्रपट आम्ही का पहावेत? चित्रपटांची चोरी होऊ नये म्हणून जेवढं जपता तेवढं संस्कार आणि संस्कृती नासू नये म्हणून कधी प्रयत्न करणारं?

२) डेलीसोप मालिका- सासू-सुनांचे भांडण, प्रेमाचे त्रिकोण,विवाहबाह्य संबंध आणि आता नवीन आलेला फंडा म्हणजे लग्न झालेल्या पुरुषाला त्याच्या बायकोपासून तोडून त्याच्याशी लग्न करण्यासाठी वाट्टेल ते करण्याची तयारी म्हणजे काय ते कुंकवाचे भाग्य!! सुज्ञ आणि संमजस काही लोक सोडले तर दुपारी घरकाम उरकल्यावर रिकाम्या डोक्यात काही तरी खूळघालून देण्यात पटाईत असलेल्या मालिका जेव्हा आपली भावी प्रॉपर्टी पहात असेल तेव्हा त्यांच्यावर नकळत काय संस्कार होत असतील याचा विचार करा! शाळांमधे वाढणारी प्रेमप्रकरणे आणि आत्महत्या याला कारण या मालिका आणि चित्रपट आहेत. अभ्यासाचे ओझे,परीक्षेचा तणाव, शिक्षकांचा जाच वगैरे ह्या सगळ्या अंधश्रद्धा आहेत. शिक्षक शिक्षा करतात म्हणून बोबलणा-यांनी स्वतः लहानपणी खाल्लेला मार आणि त्यामुळे जीवनाला लागलेली शिस्त आणि वळण आठवावेत! तितकं पुरेसं आहे!

३) खरे हिरो- "ऐ मेरे वतन के लोगों जरा आँख मे भरलो पानी जो शहीद हूए है उनकी जरा याद करो कुर्बानी" १५ ऑगस्ट, २६ जानेवारी ह्या दिवशी रेडीओ आणि शाळेत लाऊडस्पिकरवर वाजवायचं आणि फार तर त्या दिवसापूर्ती मोबाईलवर रिंगटोन म्हणून ठेवायचं हे गीत ! अशीच कदाचित याची ओळख! पण वास्तवात हेच खरे हिरो आहेत! जात,धर्म,वंश,सण,वार,उत्सव यापैकी कशाचीच पर्वा न करता डोळ्यात तेल घालून देशाच्या सीमेचे रक्षण करणारा सैनिक आमच्या दृष्टीने हिरो का नाही??? चित्रपटांत जे काल्पनिक दाखवतात तेच वास्तवात हे करुन दाखवतात! एका चित्रपटातील डायलॉग(चित्रपटाचीच भाषा कळते म्हणून) मुद्दाम सांगवा वाटतो- "अगर तुम वहाँ(सीमारेषेवर युद्धाच्या वेळी) होते तो तुम्हारी गांड फट कर तुम्हारे हात मे आ जाती।" हे भीषण वास्तव आहे! ह्याला म्हणतात जिगर! वाघाचं काळीज वगैरे जे काही म्हणतात ते हेच! नाहीतर आठवडाभर बर्फाखाली  जिवंत राहण्याची इच्छाशक्ती आपल्यापैकी कुणाकडे असेल असं वाटत नाही. दूर पहाडांवर गोळ्यालागून जखम सडली, जखमेत आळ्या झाल्या तरी लढायची जिद्द कायम ठेवण्याचं सामर्थ्य कोणत्या बॉलीवूडच्या शेंबड्या हिरोत असेल असं वाटत नाही !!! म्हणून तो डायलॉग खास त्यांच्यासाठीच! जरा कल्पना करा की , घरातून निरोप घेऊन गेलेला मुलगा,भाऊ,पती,वडील परत जिवंत घरात येतील याची शाश्वती नाही. शहीद झालेच तर अंत्यदर्शन सुद्धा होईल की नाही याची शाश्वती नाही! आणि अशा माणसाशी विवाह करण्याचा निर्णय घेणं ह्याला म्हणतात खरं प्रेम आणि ह्या प्रेमासाठी "वाघिणीचंच काळीज" लागतं ! हे प्रेम इंग्रजी किंवा मराठी वा कोणत्याही भाषेत न सांगता कळतं! बापाच्या जीवावर गाड्या उडवणा-यांनी,दारु,सिगारेट वर पैसा उधळणा-यांनी सैन्यात जायची इच्छा फक्त घरी बोलून दाखवावी़!!!!वास्तव लगेच कळेल!

४)मातृभाषेची लाज- इंग्रजांच राज्य १५० वर्ष !!! इस्लामी सत्तेचं ५०० हून अधिक वर्ष!!!! इंग्रजी भाषा केवळ ११ देशात संपर्क भाषा म्हणून वापर! गणित चूकल्यासारखं वाटतंय! ह्याचा वरवरचा विचार जरी केला तरी उर्दू किंवा तत्सम भाषेचा आणि संस्कृतीचा आमच्यावर जास्त प्रभाव असायला हवा! पण केवळ १५० वर्ष राज्य केलेला इंग्रज व इंग्रजी भाषा तसेच आंग्ल/पाश्चात्य संस्कृती आमच्यावर इतकी प्रभाव पाडून आहे की आम्हास मातृभाषेचा विसर पडलाय! परराष्ट्रात जायचं म्हणून त्या त्या देशाची जर्मन,फ्रेंच,जपानी इ. भाषा जीवाच्या आकांताने आत्मसात करणारा भारतीय मनुष्य अनेक वेळा दृष्टीपथास येतोच मात्र भारतात यायचे म्हणून हिंदी शिकणारा मनुष्य विरळाच! जगातील इतर कोणत्याही भाषेच्या तुलनेत प्रचंड शब्दसाठा असणा-या भाषा आमच्या युगायुगांच्या परपरांच्या साक्षीदार असताना परभाषेतून अध्ययनाचे भीकेचे डोहाळे सर्वप्रथम कोणास कसे लागले हा वेगळा अभ्यासाचा विषय आहे.
वॉटसअप वर "संस्कृत" च्या एकाग्रुप मधे संस्कृत हा माझा आवडीचा विषय आहे असं इंग्रजीत सांगून दोन महाराष्ट्रीय व्यक्तीमधे चाललेला संवाद हा अशा प्रकारे सुरु होता की - मी शुद्ध मराठीत संवाद साधत होतो आणि पलिकडे संस्कृतप्रेमी असलेली परंतु इंग्रजी शाळेची मुख्याध्यापक असणारी व्यक्ती इंग्रजीतून संवाद साधत होती!! दोन मराठी माणसं मराठीत बोलू शकतं नाहीत का?

५)देशभक्त- या देशात असे काही लोक आहेत जे आता "भगतसिंग,सुखदेव आणि राजगुरु" यांनाच अतिरेकी ठरवून ते अभ्यासक्रमात शिकवू पाहत आहेत!! ही घोडचूक होतेच कशी? परकीय इतिहास शालेय अभ्यासक्रमात शिकवायला भारतीय स्वातंत्र्याचा आणि छत्रपती शिवरायांचा इतिहास संपला की काय? की असहिष्णूतेच्या नावाने तो शिकवायचा बंद करताय? कट्टर देशभक्ती आणि धर्मग्रंथांचा अभ्यास हा प्रत्येक जातीधर्माला सहिष्णूतेच्या मार्गावर घेऊन जाईल! आपण आज एकत्र राहत नाहीये! या आधी हजारो वर्षांपासून आपल्या देशात अनेक संस्कृती एकत्र नांदत आहेत मग आजच असं काय झालं? कित्येक गणेशोत्सवाच्या मिरवणूकीत मुस्लिम बंधू भगिनी आनंदाने सामील झालेले अनुभवले आहेत तर ईदच्या दिवशी आजची त्यांची मिष्टान्ने खायला आवर्जून जाणा-यांना असहिष्णूता काय असते हे माहित नाही! भाजी विकत घेताना,दूकानातून धान्य घेताना हे कोणत्या जातीच्या वा धर्माच्या व्यक्तीने पिकवले आहे असे विचारलेली व्यक्ती पाहण्यात नाही! दवाखान्यात सेवा करणारी नर्स आणि मरण यातना कमी करणारा डॉक्टर यांच्याबाबतीत ही शंका येत नाही!
सहज वैयक्तिक पातळीवर प्रयोग म्हणून फेसबूक,टीव्ही आणि मोबाईल एक आठवडा बंद ठेवा आपल्या सारखा सुखी माणूस जगात नाही असं जाणवेल! तसंच आपण आपल्या मातृभूमीचं काही तरी देणं लागतो हे भान आपोआप येईल . मग आपली भावी पीढी म्हणजेच आपली प्रॉपर्टीने कोणता आदर्श ठेवावा याची जाणीव झाल्याशिवाय राहणार नाही!
।।जनहितार्थ जाहीर।।
टीप- पटलं तर घ्या!
- ©अमेय दीपक कानडे ,9763776339
कृपया सदर लेखात वा लेखकाच्या नावात वा क्रमांकात कोणताही बदल करु नये ही नम्र विनंती!!

No comments:

Post a Comment